Strona internetowa powsta豉 w ramach projektu "Mecenat Ma這polski", kt鏎y jest realizowany przy wsparciu finansowym Wojew鏚ztwa Ma這polskiego.

Jego klasa
Klasa gimnazjalna Karola Wojty造

Justyna Kowalczuk

W 1929 roku Karol Wojty豉 rozpocz掖 nauk w wadowickim gimnazjum. Przez 8 lat rozwija tu swe zainteresowania, zawiera znajomo軼i, piel璕nowa pasje. Wsp鏊nie z kolegami chodzi nad Skaw, zje盥瘸 na nartach z Leskowca i gra w pi趾 na boisku za ko軼io貫m.

Spo貫czno嗆 klasow tworzyli ch這pcy pochodz帷y zar闚no z rodzin ch這pskich, jak i inteligenckich. Niekt鏎zy byli synami rzemie郵nik闚. Najzamo積iejsi byli bracia Banasiowie, synowie w豉軼iciela maj徠ku ziemskiego w Radoczy. Koledzy generalnie uczyli si dobrze. Wiktor K瘰ek by dobrym historykiem, a Rudolf Kogler germanist. Zdzis豉w Przyby這 celowa w rysowaniu karykatur i portret闚, Antoni Mot這ch wola wykonywa pejza瞠. Z matematyki najlepszy by Jasiu Wolczko. Eugeniusz Filek i Szczepan Mogielnicki znani byli jako dobrzy 酥iewacy, a Antoni Bohdanowicz i Kazimierz Bik chemicy. Karol Wojty豉 wi鏚 prym, je郵i chodzi o przedmioty humanistyczne: literatur, filozofi, grek i 豉cin.
- By uczniem wybijaj帷ym si, celerem, jak go nazywali鄉y. Trzeba przyzna, 瞠 ch這pak by skromny - podkre郵a Stanis豉w Jura, jeden z ostatnich 篡j帷ych koleg闚 Karola Wojty造. - Gdy profesor zadawa pytanie, a 瘸den z nas nie potrafi na nie udzieli odpowiedzi, Wojty豉 sam si nigdy nie wyrywa. Dopiero wywo豉ny odpowiada na pytanie. Raczej te nie podpowiada, uwa瘸, 瞠 mo瞠 pom鏂, ale poza lekcjami.

Nauczyciele

Mieli ogromny wp造w na gimnazjalist闚. To oni zaszczepiali w nich pasje. J瞛yka polskiego i 豉ciny uczy prof. Klimczyk, zwany Maszynist dla swego rubasznego wygl康u i czarnego w御a. Ch這pcy chodzili mu po papierosy. J霩ef Titz uczy niemieckiego i 酥iewu, doskonale gra na fortepianie, komponowa pie郾i. Miros豉w Moroz uczy przedmiot闚 軼is造ch. Opiekowa si te SKO. Zgin掖 w Katyniu. Czes豉w Panczakiewicz, gimnastyk, wpaja w ch這pc闚 mi這嗆 do Beskid闚 i by opiekunem ZHP. Zbigniew Czaderski wyk豉da przedmioty humanistyczne. Ch這pcy nazywali go zakresu przyrody i higieny wpaja) w uczni闚 prof. J霩ef Heriadin. On tak瞠 opiekowa si k馧kiem PCK. Geografem by Jan Sarnicki, kt鏎ego pasj by這 malowanie starych obiekt闚, g堯wnie ko軼io堯w. Po 1945 roku korespondowa z niekt鏎ymi uczniami. Jego listy ozdabiane by造 satyrycznymi obrazkami i karykaturami. Byli wspaniali katecheci: ks. Figlewicz, ks. Edward Zacher.
- To byli wspaniali ludzie - wspomina Stanis豉w Jura. - Ka盥y prawie opiekowa si jakim k馧kiem, mia przydomek. Dzi瘯i nim mogli鄉y rozwija swoje zainteresowania.

Po lekcjach

Wolny czas ch這pcy sp璠zali razem. Jak by造 ciekawe zaj璚ia, to nawet ci doje盥瘸j帷y zostawali na godzin czy dwie. By豉 dru篡na sportowa, grano w pi趾 no積. Karol Wojty豉 by bramkarzem. Na zdj璚iu z 27.10.1937 roku, mecz 鏀mej i pierwszej licealnej. S璠zi by prof. Kazimierz Fory. Stanis豉w Jura nie pami皻a wyniku, ale nie to jest przecie najwa積iejsze. Wspomina, 瞠 najcz窷ciej grali na boisku za ko軼io貫m. Z opowiada pan Stanis豉w wie, 瞠 starszy z braci Wojty堯w, Edmund, stawia Karola w miejsce brakuj帷ego s逝pka od bramki. Pr鏂z pi趾i no積ej ch這pcy mieli tak瞠 inne zainteresowania. W lecie p造wali w Skawie. Ojciec Karola by doskona造m p造wakiem. To on uczy ch這pc闚 p造wa. Wraz z synem odbywali cz瘰te spacery od rynku do mostu na Skawie, tam rozmawiali d逝go na r騜ne tematy. Ch這pcy cz瘰to organizowali wycieczki w Beskidy. By這 te kilka wypad闚 do Zakopanego. No i oczywi軼ie na Leskowiec. Stanis豉w Jura pami皻a szczeg鏊nie jedn z wypraw:
- Pami皻am wej軼ie na Babi G鏎. To by豉, o ile pami皻am, wycieczka dwudniowa. Naszym przewodnikiem i opiekunem by prof. Tadeusz Szeliski. Podej軼ie na Babi od strony Diablaka prowadzi przez tzw. Akademick Per. Gdy鄉y doszli do przepa軼i nad Perci, profesor troch si ba. Koledzy zastanawiali si co by tu zrobi, aby przeforsowa dalsz w璠r闚k i wprowadzi pedagoga na g鏎. Powi您ali鄉y r瘯awy od koszul, w ten spos鏏 powsta豉 prowizoryczna por璚z, dzi瘯i kt鏎ej mogli鄉y przeprowadzi naszego profesora na g鏎. Jak wszed, zdyszany i zmachany, to a sobie odetchn掖 i powiedzia „Uff".

Teatr

W klasach p騧niejszych pojawi豉 si u Karola Wojty造 fascynacja teatrem. R闚nolegle do k馧ka teatralnego zorganizowanego w m瘰kim gimnazjum by這 k馧ko w szkole dla dziewcz徠. Jak wspomina pan Stanis豉w, brylowa造 tu panie: Halina Kr鏊ikiewicz, Danusia Puk這. Wybijaj帷 si postaci w鈔鏚 aktorek by豉 tak瞠 Kazia 畝k闚na. Grano od komedii po dramaty. Pan Stanis豉w zapami皻a „U豉n闚 ksi璚ia J霩efa", w kt鏎ej Wojty豉 mia g堯wn rol. Gra wraz z Danusi Puk這 i Halin Kr鏊ikiewicz. W „Antygonie" gra Hajmona, a w „Nieboskiej Komedii" - Pankracego. Stroje wypo篡czano czasem nawet z Teatru im. J. S這wackiego w Krakowie. By豉 tak瞠 gazetka szkolna, taka na tablicy, organizowana z okazji r騜nych okoliczno軼i. - Karol do niej pisa, pisa te du穎 do szuflady, ale nie zwierza si nam z tego - wspomina pan Stanis豉w.

Hermanickie czere郾ie

Wielu ch這pc闚 nale瘸這 w闚czas do Sodalicji Maria雟kiej. Wojty豉 by jej skarbnikiem. Pan Stanis豉w wspomina koleg闚 jako m這dziez g喚boko wierz帷, oddan opiece Matki Boskiej. Koledzy nie przypuszczali, 瞠 Wojty豉 w ko鎍u zdecyduje si na teologi. Pan Jura podkre郵a jednak, ze Karol zawsze by bardzo religijny i mia swoje zasady.
- Po przej軼iu z klasy 7 do 8 zostali鄉y skierowani na kurs przysposobienia wojskowego do Hermanie na 奸御ku. Tam przechodzili鄉y przeszkolenie wojskowe, ze strzelaniem, marszami etc. By z nami Wojty豉. Pami皻am, 瞠 za terenem naszego obozu by sad z czere郾iami. Poniewa owoce ju by造 dojrza貫, soczyste, czerwone, niekt鏎zy koledzy przechodzili przez p這t, aby zerwa kilka sztuk. Cz瘰towali nimi te Karola. Ten nie chcia jednak je嗆 uwa瘸j帷, ze czere郾ie pozyskane zosta造 troch w niew豉軼iwy spos鏏. Nie przystoi objada si kradzionymi owocami. Koledzy nie przejmowali si zbytnio zdaniem Karola i nadal chodzili na czere郾ie, a On konsekwentnie odmawia ich spo篡cia. Z czego oczywi軼ie my鄉y si troch nabijali, ale on traktowa t sytuacj powa積ie i uwa瘸, 瞠 post瘼ujemy 幢e.

Karol Wojty豉 by doskona造m oratorem. Deklamowa wiersze, kocha si w literaturze. 6 maja 1938 roku, tuz przed matur, przyjecha do Wadowic arcybiskup ksi捫 Sapieha i wizytowa tutejsze gimnazjum. Przemow wyg這si prof. Szeliski, a z ramienia spo貫czno軼i uczniowskiej Karol Wojty豉. Jego przem闚ienie by這 tak dobre, przeplatane 豉ci雟kimi sentencjami, 瞠 zaciekawi這 Ksi璚ia, kt鏎y chcia dowiedzie si, jakie studia wybra sobie Karol, czy przypadkiem nie wybiera si po maturze na teologi. Gdy Arcybiskup dowiedzia si, 瞠 Wojty豉 b璠zie studiowa literatur, odpar: „Szkoda, 瞠 nie teologi". Za par lat ich drogi spotka造 si ponownie. Do matury przyst徙i這 42 ch這pc闚, w tym dw鏂h eksternist闚. W lecie ch這pcy mieli jeszcze obowi您kowe junackie hufce pracy.
- By造 to cztery tygodnie pracy fizycznej w ci篹kich warunkach - opowiada Stanis豉w Jura. - Podzielono nas na dwie grupy. Jedna pracowa豉 w Bieszczadach, we wsi Zubracze, a druga, w kt鏎ej by te i Wojty豉, zosta豉 skierowana do Zubrzycy G鏎nej budowa drog od Zawoi przez Prze喚cz Krowiarki. Dostawali鄉y taczki, 這paty i kilofy. To by豉 ci篹ka praca: karczowanie drzew, kopanie row闚. O ile pami皻am, to dni闚ka wynosi豉 55 groszy. Ka盥y musia wypracowa sw norm, za co dostawali鄉y pajd chleba i kawa貫k w璠zonej s這niny. Nam, m這dym ludziom nie przyzwyczajonym do ci篹kiej pracy fizycznej, trudno by這 si przyzwyczai. Mieli鄉y odciski na d這niach. Trzeba przyzna, 瞠 Wojty豉 dobrze znosi prac fizyczn.
W 1938 roku Karol Wojty豉 wraz z ojcem przeprowadzi si do Krakowa na ulic Tynieck. Drogi ch這pc闚 si rozesz造.

Wojenne losy

Po maturze koledzy rozpierzchli si po ca造m kraju. Z 42 maturzyst闚 we wrze郾iu 1938 roku, 21 posz這 do wojska. Trafili do jednostek m.in. w Krakowie, Grudzi康zu, D瑿linie. Niekt鏎zy zdecydowali si na kontynuowanie nauki. Karol Poliwka i Jan Ku kszta販ili si na UJ na Wydziale Lekarskim. Prawnikami chcieli zosta Wiktor K瘰ek i Eugeniusz Mr霩. Karol Wojty豉 wybra filologi polsk, a teologi - Kazimierz Bik, Karol Kurek. Na Wydzia Rolniczy zapisa si Stanis豉w Bana, a Zygmunt Sellinger na filologi roma雟k. Tadeusz Zi瑿a kontynuowa nauk na Wydziale Chemii. Inni wybrali politechniki. Byli i tacy, kt鏎zy podj瘭i prac: J霩ef W御ik, Boles豉w Pomaza雟ki, Zbigniew Nowobilski i inni.

Gdy wybuch豉 wojna, wielu bra這 czynny udzia w obronie kraju. Po wojnie niekt鏎zy zdecydowali si zosta na Zachodzie: we W這szech, Kanadzie. Niekt鏎zy wojny nie prze篡li. Zygmunt Sellinger i Leopold Zweig w 1940 roku zostali wywiezieni na Syberi. Obaj zgin瘭i na rzece Ob. Ocala這 32. Za這篡li rodziny, podj瘭i prac jako lekarze, ekonomi軼i, pedagodzy, in篡nierowie, ksi篹a.

Po wojnie

Przyjaciele starali si utrzymywa ze sob kontakt, ale nie zawsze si to udawa這. Wojty豉 i Jura potkali si dopiero w 1956 roku. A 28 wrze郾ia 1958 roku pan Stanis豉w zosta zaproszony na ingres biskupi Wojty造. Od tego czasu bez specjalnych zaprosze, w ostatni niedziel grudnia ka盥ego roku spotykali si w Kurii Biskupiej na Franciszka雟kiej 3.
- Ju od godz. 9.00 mo積a by這 przychodzi, bo niekt鏎zy koledzy jak np. Bogdanowicz przyje盥瘸li z daleka - wspomina Stanis豉w Jura. - Na dole czeka這 郾iadanie, a o godz. 10.00 odprawiana by豉 Msza 鈍. w kaplicy prywatnej arcybiskupa. By這 mi這 i kole瞠雟ko, opowiadali鄉y sobie o naszych rodzinach, o wojennych przygodach. 如iewali鄉y wojenne i g鏎alskie piosenki. O godz. 15.00, po obiedzie, arcybiskup 瞠gna si z nami. M闚i: „Wy mo瞠cie jeszcze zosta, ale ja musz ju i嗆, bo czekaj mnie obowi您ki". Zwykle jecha wizytowa kt鏎捷 z parafii.

Tak by這 do roku 1978. W grudniu, jak zwykle, mia這 by spotkanie. Plany jednak zosta造 pokrzy穎wane: Karol Wojty豉 zosta papie瞠m.

砰czyli鄉y Mu tego z ca貫go serca - m闚i Stanis豉w Jura. - Dla nas Jego papiestwo nie by這 a tak wielkim zaskoczeniem, wiedzieli鄉y, 瞠 to wybitny, niezwyk造 cz這wiek.

Tym razem... Watykan

W czerwcu 1979 r. Papie po raz pierwszy przyjecha do Polski. Z kolegami spotka si na plebanii w Wadowicach. Pan Stanis豉w tak wspomina tamto spotkanie:
- Rzek wtedy do nas: „Ja nie zapomnia貫m o was, a 瞠 spotkanie w grudniu si nie odby這, to nie moja wina. W zamian zapraszam was do Watykanu, macie u mnie zapewniony wikt i spanie". No i we wrze郾iu pojechali鄉y. W czasie Jego pontyfikatu by貫m 4 razy w Watykanie i 2 razy w Castel Gandolfo.

Przyjaciele go軼ili w Rzymie 8-10 dni. W tym czasie kilkakrotnie widywali si z Papie瞠m. W tych uroczysto軼iach zawsze uczestniczy Jerzy Kluger, na sta貫 mieszkaj帷y wraz z rodzin w Rzymie. Kt鏎e spotkanie najbardziej utkwi這 w pami璚i pana Stanis豉wa? Chyba to z 1998 roku. Na wsp鏊nym obiedzie w pa豉cu apostolskim zgromadzi豉 si wtedy do嗆 liczna grupa.
- Papie siedzia w 鈔odku przy stole, ja po Jego lewej stronie, po prawej Halina Kr鏊ikiewicz, a po przeciwleg貫j ks. pra豉t Dziwisz - wspomina pan Stanis豉w. - Papie ju wtedy niewiele m闚i, ale prosi, aby ka盥y z nas co od siebie powiedzia. Wiedzia貫m, 瞠 jest os豉biony. Niekt鏎zy z koleg闚 byli gadu豉mi, wi璚 pra豉t Dziwisz powiedzia, abym ograniczy mowy koleg闚 do 3 minut. Pami皻am, 瞠 niekt鏎ym musia貫m przypomina, 瞠by skracali przem闚ienia. Spyta貫m Ojca 安i皻ego, czy mo積a co za酥iewa. By Gienek Mr霩, mia organki. Troch o篡wili鄉y Papie瘸, Gienek gra, opowiadali鄉y o swych prze篡ciach. Ojciec 安i皻y si o篡wi i to by這 bardzo mi貫 spotkanie.

Wszystko ma sw鎩 koniec

W pami璚i pana Stanis豉wa pozostan tak瞠 sp璠zone z Ojcem 安i皻ym poranki. Gdy koledzy mieli wsp鏊nie z Papie瞠m zje嗆 郾iadanie, ju o godz. 6.30 przybywali do prywatnej kaplicy Ojca 安i皻ego. Gdy wchodzili do kaplicy, to ka盥y mia palec na ustach, 瞠by by cicho, bo by ju tam Papie i w wielkim skupieniu si modli. - To mi na zawsze utkwi這 w pami璚i - m闚i pan Stanis豉w - obraz Papie瘸 Polaka na kl璚zniku, na kt鏎ym po 豉cinie wyryte by造 s這wa Pater Noster. W takich chwilach Papie by tak rozmodlony, ze chyba nawet nie zauwa瘸 naszego wej軼ia.
Wsp鏊ne 郾iadania i obiady nie trwa造 zbyt d逝go, g鏎a dwie godziny. W czasie kolacji przyjaciele mogli przebywa ze sob d逝瞠j.
- Cerberem, stra積ikiem by ksi康z Dziwisz, kt鏎y co prawda nie bra w spotkaniach udzia逝, ale gdy dobiega豉 godz. 22.00, przychodzi, kiwa g這w, jakby chcia powiedzie: „No, ch這paki, zmiatajcie ju, Ojciec 安i皻y musi odpocz望" - 鄉ieje si wspomnieniowo - muzyczno - stowno - 酥iewne. Po chwili pan Stanis豉w dodaje:
- Niestety, to si ju nie powt鏎zy. Wszystko ma sw鎩 koniec.



Strona internetowa powsta豉 w ramach projektu "Mecenat Ma這polski", kt鏎y jest realizowany przy wsparciu finansowym Wojew鏚ztwa Ma這polskiego. Wszystkie prawa zastrze穎ne.